Η εμμηνόρροια, ή έμμηνος ρύση, ή περίοδος, είναι η φάση του κύκλου όπου αποβάλλεται το τοίχωμα της μήτρας, το ενδομήτριο. Συγκεκριμένα, ο όρος εμμηνόρροια αναφέρεται στην φυσιολογική και τακτική αιμορραγία, που συνήθως διαρκεί δύο έως επτά ημέρες. Οι διαταραχές εμμήνου ρύσεως περιλαμβάνουν εμμηνορρυσιακούς κύκλους που εμφανίζονται σε απόσταση λιγότερο από 21 ή περισσότερο από 35 ημέρες μεταξύ τους, όταν δεν υπάρχουν τρεις ή περισσότεροι συνεχόμενοι εμμηνορρυσιακοί κύκλοι και όταν η εμμηνορρυσιακή ροή είναι πολύ βαρύτερη ή ελαφρύτερη από το συνηθισμένο.
Στα ιατρεία CarE MediC διερευνώνται οι διαταραχές εμμήνου ρύσεως και συστήνεται η κατάλληλη αντιμετώπιση.
Διαταραχές εμμήνου ρύσεως: Τύποι
Οι συχνότεροι τύποι διαταραχών της περιόδου περιλαμβάνουν:
- Αμηνόρροια (η απουσία εμμήνου ρύσεως): Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι.
- Πρωτοπαθής αμηνόρροια: όταν ένα κορίτσι δεν έχει εμφανίσει την πρώτη του έμμηνο ρύση έως την ηλικία των 15 ετών. Έφηβες κοπέλες που δεν έχουν περίοδο στην ηλικία των 15 ή 16 ετών ή εντός τριών ετών από τη θηλαρχή θεωρείται επίσης ότι παρουσιάζουν αμηνόρροια. Η κατάσταση αυτή μπορεί να σχετίζεται με ορμονικές διαταραχές, έντονο στρες, μεγάλη απώλεια βάρους, υπερβολική άσκηση ή σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.
- Δευτεροπαθής αμηνόρροια: Απουσία περιόδου για διάστημα 90 ημερών και άνω σε γυναίκα που είχε φυσιολογική έμμηνο ρύση. (εξαιρείται η περίπτωση εγκυμοσύνης, θηλασμού ή εμμηνόπαυσης).
Ορισμένες καταστάσεις αποτελούν φυσιολογικά αίτια αμηνόρροιας, όπως η εγκυμοσύνη, ο θηλασμός και η εμμηνόπαυση. Επίσης η αμηνόρροια μπορεί να οφείλεται σε διάφορες ιατρικές παθήσεις ή στη λήψη φαρμάκων.
- Ολιγομηνόρροια: Ασταθής και αραιή περίοδος, με κύκλους που εμφανίζονται σε μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα από το φυσιολογικό. Συχνά συνδέεται με ορμονικές μεταβολές, πολυκυστικές ωοθήκες, αλλαγές στο σωματικό βάρος ή έντονη καταπόνηση.
- Πολυμηνόρροια / Συχνομηνόρροια: Πρόκειται για συχνότερη εμφάνιση περιόδου, όταν ο κύκλος είναι μικρότερος από το φυσιολογικό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αιμορραγία μπορεί να διαρκεί περισσότερες από επτά ημέρες ή να εμφανίζεται σε μικρότερα χρονικά διαστήματα.
- Δυσμηνόρροια: Επώδυνη περίοδος και έντονες εμμηνορροϊκές κράμπες. Ο πόνος εμφανίζεται συνήθως χαμηλά στην κοιλιά λίγο πριν ή κατά τη διάρκεια της περιόδου και μπορεί να συνοδεύεται από οιδήματα, πονοκέφαλο ή κόπωση. Όταν είναι ιδιαίτερα έντονος ή επιδεινώνεται, ενδέχεται να σχετίζεται με υποκείμενες παθήσεις όπως η ενδομητρίωση.
- Μηνορραγία / Μη φυσιολογική αιμορραγία της μήτρας: Περιλαμβάνει μεγαλύτερη αιμορραγία από το συνηθισμένο, περίοδο που διαρκεί περισσότερο από επτά ημέρες ή αιμορραγία ανάμεσα στους κύκλους. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί spotting, αιμορραγία μετά τη σεξουαλική επαφή ή μετά την εμμηνόπαυση και χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.
Πότε η περίοδος θεωρείται φυσιολογική;
Η έμμηνος ρύση θεωρείται φυσιολογική όταν εμφανίζεται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Επίσης, δεν θα πρέπει να παρουσιάζει σημαντικές αποκλίσεις στη διάρκεια ή στην ποσότητα της αιμορραγίας. Συγκεκριμένα, ένας φυσιολογικός εμμηνορρυσιακός κύκλος υπολογίζεται από την πρώτη ημέρα της περιόδου έως την πρώτη ημέρα της επόμενης. Συνήθως διαρκεί από 21 έως 35 ημέρες, χωρίς μεγάλες διακυμάνσεις από μήνα σε μήνα.
Όταν ο κύκλος παρουσιάζει συστηματικές μεταβολές στη συχνότητα, στη διάρκεια ή στην ένταση της αιμορραγίας, τότε υπάρχει διαταραχή του κύκλου. Οι διαταραχές εμμήνου ρύσεως είναι αρκετά συχνές τόσο στην εφηβεία όσο και στην περιεμμηνόπαυση. Πρόκειται για περιόδους έντονων ορμονικών αλλαγών.
Αίτια διαταραχών εμμήνου ρύσεως
Ένα από τα συχνότερα αίτια είναι οι ορμονικές διαταραχές, οι οποίες επηρεάζουν τη φυσιολογική λειτουργία του άξονα υποθαλάμου – υπόφυσης – ωοθηκών. Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών αποτελεί συχνή αιτία ακανόνιστου κύκλου σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Προβλήματα του θυρεοειδούς αδένα ή αυξημένα επίπεδα προλακτίνης μπορούν επίσης να επηρεάσουν τη συχνότητα και τη διάρκεια του κύκλου.
Παράλληλα, γυναικολογικές παθήσεις όπως η ενδομητρίωση, τα ινομυώματα, οι πολύποδες της μήτρας, οι κύστεις ωοθηκών ή οι φλεγμονές του γεννητικού συστήματος συγκαταλέγονται στις πιθανές αιτίες που σχετίζονται με διαταραχές της εμμήνου ρύσεως ή με επώδυνη περίοδο.
Η εγκυμοσύνη και ο θηλασμός είναι επίσης καταστάσεις που μπορεί φυσιολογικά να επηρεάσουν τον κύκλο. Τέλος, παράγοντες όπως το στρες, η μεγάλη απώλεια βάρους, οι εξαντλητικές δίαιτες ή η υπερβολική άσκηση συμβάλουν στην εμφάνιση διαταραχών του κύκλου.
Διαταραχές εμμήνου ρύσεως: Συμπτώματα
Οι διαταραχές της περιόδου δεν εμφανίζονται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις γυναίκες. Σε ορισμένες περιπτώσεις τα συμπτώματα είναι ήπια και παροδικά. Σε άλλες, επηρεάζουν αισθητά την καθημερινότητα και χρειάζονται περαιτέρω αξιολόγηση. Συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με διαταραχές του κύκλου περιλαμβάνουν:
- Περίοδο που εμφανίζεται πολύ συχνά ή πιο αραιά από το φυσιολογικό.
- Απουσία περιόδου για διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών.
- Αιμορραγία με μεγαλύτερη ή μικρότερη ποσότητα αίματος από το συνηθισμένο.
- Περίοδο που διαρκεί περισσότερο από επτά ημέρες.
- Spotting ή αιμορραγία ανάμεσα στους κύκλους, μετά τη σεξουαλική επαφή ή μετά την εμμηνόπαυση.
- Έντονο πόνο χαμηλά στην πύελο ή εμμηνορροϊκές κράμπες.
- Συμπτώματα όπως οίδημα, κόπωση, πονοκέφαλοι ή μεταβολές στη διάθεση.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διερεύνηση των διαταραχών της περιόδου ξεκινά με τη λήψη ιατρικού ιστορικού και την αξιολόγηση των χαρακτηριστικών του κύκλου, όπως η συχνότητα, η διάρκεια και η ένταση της αιμόρροιας. Αρχικά πρέπει να αποκλειστεί το ενδεχόμενο εγκυμοσύνης. Παράλληλα, καταγράφονται πιθανοί παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν τον κύκλο, όπως το στρες, η απώλεια βάρους ή ορμονικές διαταραχές. Μπορεί επίσης να συστηθούν ορμονικές και αιματολογικές εξετάσεις ή/και γυναικολογικό υπερηχογράφημα μήτρας και ωοθηκών.
Αντιμετώπιση διαταραχών εμμήνου ρύσεως
Η αντιμετώπιση των διαταραχών της περιόδου εξαρτάται από την αιτία που τις προκαλεί, τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων και τις ανάγκες της κάθε γυναίκας. Σε αρκετές περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν οι αλλαγές στον κύκλο είναι παροδικές ή σχετίζονται με περιόδους ορμονικών μεταβολών, μπορεί να μη χρειάζεται ειδική θεραπεία, αλλά μόνο παρακολούθηση.
Όταν οι διαταραχές σχετίζονται με τον τρόπο ζωής της ασθενούς, θα συστηθεί βελτίωση αυτών με πιο υγιεινή διατροφή, διαχείριση του στρες και ισορροπημένη άσκηση. Καλό θα είναι να αποφεύονται εξαντλητικές δίαιτες. Σε κάποιες περιπτώσεις, μπορεί να προταθεί φαρμακευτική ή ορμονική αγωγή για τη ρύθμιση του κύκλου.
Εάν εντοπιστεί κάποια υποκείμενη πάθηση, όπως σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, διαταραχές του θυρεοειδούς ή γυναικολογικές παθήσεις, η θεραπεία προσαρμόζεται ανάλογα με το αίτιο. Όταν υπάρχουν επίμονες αιμορραγίες, μπορεί να απαιτείται πιο εξειδικευμένη αντιμετώπιση.
Η Δρ. Κλειώ Χαντζιάρα, Ενδοκρινολόγος – Διαβητολόγος με εκπαίδευση στο Harvard University, στο Columbia University και πολυετή εμπειρία στο Τμήμα Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού και Διαβήτη του Νοσοκομείου «Ευαγγελισμός», εξειδικεύεται στη διερεύνηση ορμονικών διαταραχών που επηρεάζουν τον γυναικείο κύκλο, όπως παθήσεις θυρεοειδούς, σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και μεταβολικές διαταραχές.
Στα ιατρεία CarE MediC, σε συνεργασία με τον Καρδιολόγο Δρ. Χρήστο Μανιώτη, προσφέρει ολοκληρωμένη και εξατομικευμένη προσέγγιση, με στόχο τη σωστή ορμονική ισορροπία και τη βελτίωση της συνολικής υγείας και ποιότητας ζωής σας. Επικοινωνήστε για έγκαιρη και ουσιαστική καθοδήγηση.